ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

Ο δενδρόκεδρος (επιστημονική ονομασία Juniperus drupacea), ανήκει στο γένος Juniperus (κοινώς Άρκευθοι ή Κέδροι) της οικογένειας Cupressaceae, το δεύτερο μεγαλύτερο γένος των Γυμνοσπέρμων (μετά το γένος Pinus) με περισσότερους από 50 αντιπροσώπους παγκοσμίως και γεωγραφική εξάπλωση στο Βόρειο Ημισφαίριο, την Ευρώπη και Ασία, την Αφρική και την Κεντρική Αμερική.

Το είδος παρουσιάζει διακεκομμένη εξάπλωση μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Η κύρια περιοχή εξάπλωσής του είναι η Ν. Ανατολία (Μικρά Ασία) στην Τουρκία, η Δυτική Συρία, ο Λίβανος και το Ισραήλ. Στην Ευρώπη, τα δάση δενδρόκεδρου απαντώνται αποκλειστικά στην Νότια Πελοπόννησο, μόνο στον κεντρικό ορεινό όγκο της οροσειράς του Πάρνωνα και στις απολήξεις του, ενώ σχετικά πρόσφατα ανακαλύφθηκε ένας ακόμα πληθυσμός στον Ταΰγετο.

Εξάπλωση δενδρόκεδρου (προσαρμογή από Walas et al. 2019)

Οι πληθυσμοί του Πάρνωνα περιλαμβάνουν τουλάχιστον το 95% της ελληνικής και ευρωπαϊκής κατανομής του είδους και παρουσιάζουν ιδιαίτερο βιογεωγραφικό και οικολογικό ενδιαφέρον. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ευαίσθητο δασικό οικοσύστημα, το οποίο λόγω της σημαντικότητάς του, έχει χαρακτηρισθεί ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης.

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

Οι πληροφορίες για τη βιολογία του είδους είναι ελάχιστες συγκριτικά με άλλα κωνοφόρα δασικά είδη. Ως σήμερα οι δημοσιευμένες ερευνητικές εργασίες σχετικά με την αναπαραγωγική βιολογία του δενδρόκεδρου είναι πολύ περιορισμένες και από τη βιβλιογραφία απουσιάζουν δεδομένα από τους ελληνικούς πληθυσμούς.

Γενικότερα, οι Άρκευθοι αναπαράγονται εγγενώς και πολλαπλασιάζονται με σπέρματα, η διασπορά των οποίων επιτυγχάνεται κυρίως μέσω των πουλιών.

Για τον δενδρόκεδρο, γνωρίζουμε ότι είναι φυτό δίοικο, με ξεχωριστά δηλαδή αρσενικά και θηλυκά άτομα.

Καρποί δενδρόκεδρου στο όρος Πάρνωνα

διατηρηση & απειλεσ

Σύμφωνα με τα κριτήρια της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN), σε παγκόσμιο επίπεδο, ο δενδρόκεδρος περιλαμβάνεται στον Κόκκινο Κατάλογο των Απειλούμενων Ειδών στην κατηγορία χαμηλού κινδύνου (LC). Οι πληθυσμοί του θεωρούνται απειλούμενοι στο Ισραήλ και το Λίβανο, έχουν περιορισμένη κατανομή στην Ελλάδα και δεν καταγράφονται, ως σήμερα, σοβαρές απειλές στην Τουρκία και τη Συρία.

Ωστόσο, σε Ευρωπαϊκό επίπεδο ο δενδρόκεδρος ανήκει στα Κινδυνεύοντα είδη (EN) και με βάση την Ευρωπαϊκή Οδηγία 92/43/ΕΟΚ σχηματίζει οικοτόπους προτεραιότητας για προστασία και διαχείριση, προσδίδοντας υψηλή οικολογική σημασία στην περιοχή μελέτης, τις προστατευόμενες περιοχές του Πάρνωνα.

Ο δενδρόκεδρος έχει κηρυχθεί προστατευτέο είδος της αυτοφυούς χλωρίδας της Ελλάδας σύμφωνα με το ΠΔ 67/1981.

Ιστορικά οι άρκευθοι χρησιμοποιήθηκαν ως πηγή ξυλείας για εμπορική χρήση και ως καύσιμη ύλη. Στα οικοσυστήματα των αρκεύθων, σε παγκόσμιο επίπεδο, η κύρια απειλή εστιάζεται στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

 Το ενδιαίτημα του δενδρόκεδρου φαίνεται να έχει υποστεί υποβάθμιση εξαιτίας της βαθμιαίας αλλαγής χρήσης γης, των πυρκαγιών, της υπερβόσκησης και των ανθρώπινων επεμβάσεων.